رهاسازهای پایه آبی در دایکست
محافظت از قالب، بهبود جدایش قطعه و ارتقای کیفیت سطح ریختهگری
در فرآیند دایکست که فلز مذاب تحت فشار بالا به درون قالب تزریق میشود، تماس مستقیم مذاب با سطح قالب میتواند مشکلاتی جدی مانند چسبندگی، سایش قالب و کاهش کیفیت قطعه ایجاد کند.
برای حل این چالش، از عامل رهاسازی قالب (Release Agent) استفاده میشود. پتروفوند با ارائه رهاسازهای پایه آبی، راهکاری مؤثر، ایمن و پایدار را برای جدایش روان قطعه از قالب فراهم کرده است.
رهاسازهای پایه آبی – دوستدار محیط زیست و عملکرد دقیق
رهاسازهای پایه آبی، ترکیبات امولسیونی با فرمولاسیون پیشرفته هستند که بدون استفاده از حلالهای سمی، یک لایه نازک روی سطح قالب ایجاد میکنند. این لایه باعث میشود قطعه ریختهگریشده پس از تزریق، بدون آسیبدیدگی از قالب جدا شود.
ویژگیهای کلیدی رهاسازهای پایه آبی پتروفوند:
- تشکیل پوشش یکنواخت روی قالب و جلوگیری از شوک حرارتی و ایجاد ترک روی سطح قالب
- کاهش چسبندگی فلز مذاب به سطح قالب بدون ایجاد رسوب روی قالب یا قطعه
- محافظت در برابر خوردگی و سایش قالب حتی در قالبهایی با طراحی پیچیده
- عدم ایجاد دود و بوی ناخوشایند هنگام اسپری
- کاهش هزینههای تمیزکاری و پسفرآوری قطعه تعمیر و نگهداری قالب و پرس
- قابل استفاده در ریختهگری آلومینیوم و منیزیم
- فرمولاسیون ناقل VOC مواد سمی و سیلیکون آزاد
- قابل استفاده در سالنهای ریخته گری با تهویه محدود و الزامات HSE بالا
رهاسازهای پتروفوند به گونهای طراحی شدهاند که با پاشش دقیق و واکنش سریع در دمای قالب، از بروز این مشکلات جلوگیری کنند.
رهاساز مناسب چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
یک عامل رهاساز مؤثر در دایکست باید:
- در دمای عملیاتی قالب(معمولاً بین 150 تا 250 درجه سانتیگراد) بهخوبی عمل کند.
- با نوع آلیاژ (آلومینیوم، منیزیم، روی) سازگار باشد.
- هیچگونه لایه چسبناک، دودزا یا واکنشی باقی نگذارد.
- در طول زمان دچار تهنشینی، جداشدگی یا فساد نشود.
- امکان اسپری شدن یکنواخت با دستگاههای گان یا ربات اسپری را داشته باشد.
کاربردها و صنایع هدف
رهاسازهای پایه آبی پتروفوند در طیف گستردهای از صنایع استفاده میشوند، از جمله:
- قطعهسازی خودرو (هوزینگ، قاب گیربکس، قطعات موتور)
- تولید قطعات تزئینی با کیفیت سطحی بالا
- لوازم خانگی و قطعات دکوراتیو ریختهگریشده
- صنایع هوافضا و تجهیزات سبک
دستورالعمل پیشنهادی انتخاب و استفاده از رهاساز در ریختهگری تحت فشار
1. انتخاب رهاساز (Selection Criteria)
| معیار | توضیحات |
| نوع آلیاژ | آلومینیوم، روی، منیزیم → تعیین دمای کاری و واکنشپذیری |
| دمای قالب | بررسی پایداری حرارتی رهاساز متناسب با سیکل کاری |
| نوع ماشین دایکست | دایکست گرم (Hot Chamber) یا سرد (Cold Chamber) |
| نوع قالب و پرداخت سطح | قطعات با Class A → نیاز به رهاساز شفاف با سطح صاف |
| سازگاری زیستمحیطی | انتخاب پایه آب (Water-Based) در اولویت به دلیل ایمنی |
| روش اعمال | دستی، نیمهاتومات، یا اتوماتیک → اسپریپذیری و یکنواختی اهمیت دارد |
2. آمادهسازی و رقیقسازی (Preparation & Dilution)
– رعایت نسبت رقیقسازی دقیق طبق توصیه سازنده(مثلاً 1:50 الی 1:100 برای رهاسازهای پایه آب)
– استفاده از آب مقطر برای رقیقسازی(جهت جلوگیری از رسوب نمک و سختی)
– هم زدن یکنواخت قبل از استفاده برای جلوگیری از تهنشینی اجزا
– کنترل pH و ویسکوزیته محلول نهایی در صورت نیاز
3. اعمال رهاساز(Application)
| مورد | نکات فنی |
| دمای قالب در زمان پاشش | معمولاً 180–250°C برای آلومینیوم |
| فشار و الگوی اسپری | فشار هوای مناسب (2–4 بار)، اسپری یکنواخت از فاصله مناسب (15–25 سانتیمتر) |
| مدتزمان پاشش | فقط تا پوشش یکنواخت، از پاشش بیش از حد پرهیز شود |
| مکانیزم اسپری | استفاده از نازل مهپاش (Fine Atomization) برای قالبهای دقیق |
4. پایش عملکرد(Performance Monitoring)
| پارامتر | معیار کنترل |
| کیفیت سطح قطعه | عدم وجود لکه، سوختگی، یا آلودگی چسبنده |
| راحتی خروج قطعه از قالب | بدون نیاز به ضربه یا نیروی اضافی |
| فرسایش قالب | کاهش نرخ کربنگذاری یا رسوب چسبنده |
| مصرف رهاساز | ثبت و بررسی نرخ مصرف روزانه / سیکل بهینه |
| فاصله زمانی بین تمیزکاری قالب | افزایش در صورت عملکرد مطلوب رهاساز |
5. اقدامات اصلاحی در صورت بروز مشکل
| مشکل | اقدام پیشنهادی |
| چسبیدن قطعه به قالب | بررسی دمای پاشش، درصد رقیقسازی، فشار اسپری |
| لکه یا آلودگی سطح قطعه | تغییر نوع رهاساز یا کاهش میزان مصرف |
| تشکیل رسوب روی قالب | بررسی کیفیت آب، افزایش سیکل تمیزکاری، تعویض نوع رهاساز |
| تخلخل گازی | اطمینان از تبخیر کامل رهاساز قبل از تزریق مذاب |
یادداشت تکمیلی
رهاساز باید همیشه در ظرف دربسته، دور از نور مستقیم خورشید و در دمای کنترلشده نگهداری شود. از ترکیب رهاساز با دیگر مواد روانکار یا افزودنیها بدون مشورت فنی خودداری شود.
جدول مقایسه رهاسازهای دایکست
